Kviz 'Ispod stola' #5: Znaš li kako evropske integracije utiču na transparentnost institucija?

Autor: Redakcija Omladinskog magazina Karike

BiH se već godinama nalazi na putu ka Evropskoj uniji, a taj put nije samo formalnost — on direktno oblikuje kako institucije rade, kako se troše javna sredstva i koliko su lokalne vlasti odgovorne građanima. U petom, posljednjem kvizu serijala “Ispod stola” provjeravamo koliko mladi zapravo znaju o tome šta EU traži od BiH u oblasti vladavine prava i borbe protiv korupcije, i kako se te reforme odražavaju na svakodnevni rad institucija u njihovoj zajednici.

Kviz 'Ispod stola' #5: Znaš li kako evropske integracije utiču na transparentnost institucija?

Reforme koje EU traži nisu apstraktne — one direktno utiču na to koliko su institucije transparentne prema tebi. Kviz serijal "Ispod stola" završava svoju petu i posljednju sedmicu temom evropskih integracija — provjeri koliko znaš o tome šta je BiH obavezna promijeniti na putu ka EU i zašto je to važno za tvoju zajednicu.

U kojoj godini je Bosna i Hercegovina dobila status kandidata za članstvo u Evropskoj uniji? 2016. godine 2019. godine 2022. godine 2024. godine

Koliko prioritetnih reformskih oblasti je EU postavila pred BiH kao uslov za otvaranje pristupnih pregovora, poznate kao "__ ključnih prioriteta"? 14 prioriteta 7 prioriteta 20 prioriteta 33 prioriteta

Koji dokument EU svake godine ocjenjuje napredak BiH u reformama, uključujući borbu protiv korupcije i transparentnost institucija? Sporazum o stabilizaciji i pridruživanju Deklaracija Vijeća Evrope o vladavini prava Godišnji izvještaj Evropskog parlamenta o ljudskim pravima Izvještaj Evropske komisije o napretku BiH

Šta EU konkretno traži od BiH kada govori o "nezavisnosti pravosuđa" kao uslovu za integracije? Da sudije budu birani isključivo na osnovu etničke zastupljenosti Da se svi sudski predmeti rješavaju u roku od godinu dana Da sudije i tužioci budu zaštićeni od političkog pritiska i da odluke donose isključivo na osnovu zakona Da BiH ukine entitetske sudove i uspostavi jedinstveni pravosudni sistem

Zašto EU posebno naglašava reformu javne uprave kao uslov za napredak BiH u integracijama? Jer netransparentno zapošljavanje u javnoj upravi po političkoj liniji direktno pogoduje korupciji i slabi institucije Jer samo želi smanjiti broj zaposlenih u državnim institucijama Jer javna uprava u BiH ne poznaje jezike EU Jer EU zahtijeva da svi javni službenici prođu obuku u Briselu

Šta znači pojam "vladavina prava" koji EU koristi kao jedan od ključnih kriterija za pristupanje? Pravo vlade da donosi zakone bez kontrole parlamenta Princip po kojem su svi — uključujući i vlastu — jednako podložni zakonu, a institucije djeluju transparentno i odgovorno Obaveza građana da poštuju sve državne propise bez prigovora Sistem u kojem sudije imenuje isključivo izvršna vlast

Koji konkretni problem u BiH EU redovno ističe kao prepreku u poglavlju o pravosuđu i temeljnim pravima? Nedostatak digitalnih usluga u sudovima Politički uticaj na imenovanja u pravosuđu i neefikasno procesuiranje korupcije na visokom nivou Previše sudija u odnosu na broj predmeta Neusklađenost jezika zakona između entiteta

Šta je "Poglavlje 23" u pristupnim pregovorima i zašto je ključno za BiH? Poglavlje koje pokriva pravosuđe, borbu protiv korupcije i temeljna prava — jedno od najzahtjevnijih u procesu integracija Poglavlje koje reguliše slobodu kretanja roba između BiH i EU Poglavlje o zaštiti okoliša i klimatskim promjenama Poglavlje koje reguliše carinsku politiku prema EU

Na koji način proces evropskih integracija direktno utiče na transparentnost lokalnih institucija u BiH? EU direktno nadzire rad svakog općinskog vijeća u BiH Reforme koje EU zahtijeva uključuju usvajanje zakona o slobodi pristupa informacijama, javnim nabavkama i sprečavanju sukoba interesa koji obavezuju i lokalne institucije Lokalne institucije nisu obuhvaćene procesom evropskih integracija EU finansira plaće lokalnih vijećnika koji prihvate evropske standarde

Šta se dešava ako BiH ne ispuni reforme koje EU traži u oblasti vladavine prava i borbe protiv korupcije? EU automatski isključuje BiH iz procesa integracija zauvijek Proces pristupanja se usporava ili zamrzava, a zemlja gubi pristup određenim fondovima i benefitima EU uvodi ekonomske sankcije prema svim građanima BiH Ništa — proces integracija se nastavlja bez obzira na reforme

Projekat “Ispod stola” realizuje Omladinska novinska asocijacija u Bosni i Hercegovini, uz podršku Evropske unije kroz program “Platforma odgovorno.st” koji u BiH implementiraju Transparency International u BiH, Balkanska istraživačka mreža u BiH (BIRN BiH) i Udruženje građana i građanki Zašto ne.